Khởi động tháng Trách nhiệm, hãy cùng toàn thể Doers tìm hiểu về Nguyên tắc hành động đầu tiên của Hệ giá trị Trách nhiệm: nguyên tắc “Tôn trọng luật chơi”.
TÔN TRỌNG LUẬT CHƠI LÀ GÌ?
Trước khi tìm hiểu “Tôn trọng luật chơi”, cần hiểu “Luật chơi” là gì.
Nghe đến chữ “luật”, dường như hầu hết mọi người sẽ nghĩ ngay đến những quy định, những chế tài được ban hành, có văn bản cụ thể để toàn thể mọi người tuân theo, đâu đó khiến cho mọi người cảm thấy áp lực, không thoải mái. Nhưng ở đây, chúng ta không đề cập đến luật, chúng ta đang nói đến “luật chơi”. “Luật chơi” không chỉ bao gồm những quy định được ban hành cụ thể, luật chơi còn là những quy tắc, nguyên tắc được ngầm hiểu hoặc thống nhất giữa đôi bên hoặc những người trong cuộc. Trong mỗi phòng ban, mỗi đội nhóm đều có thể có những luật chơi riêng, nằm ngoài những quy định ban hành của công ty.
Ví như phòng ban A có luật chơi là toàn thể thành viên phải có mặt tại văn phòng đúng 08h00 để có buổi meeting đầu ngày trong khi công ty không có bất cứ quy định ban hành cụ thể nào về thời gian đến công ty.
“Tôn trọng luật chơi” cũng vì thế, không dừng lại ở tôn trọng những quy định được ban hành công khai rộng rãi, mà còn đề cập đến việc tôn trọng tất cả các nguyên tắc, các quy tắc được ngầm hiểu hoặc thống nhất trong một tổ chức mà mình là một thành viên.
Bạn tham gia vào kinh doanh lĩnh vực R&B, bạn phải tuân thủ an toàn thực phẩm. Bạn làm việc tại một công ty, bạn phải tôn trọng những luật chơi tại tổ chức đó. Bạn là thành viên của team Kinh doanh, bạn phải biết team kinh doanh có những thống nhất, luật chơi ngầm hiểu nào.
Bởi vì Docorp tin rằng: “Mọi tổ chức đều có luật, nếu mình tôn trọng luật chơi tập thể, thì tập thể sẽ tôn trọng cá nhân mình.”
TẠI SAO PHẢI TÔN TRỌNG LUẬT CHƠI?
Để biết được vì sao phải tôn trọng luật, cần hiểu được, vì sao người ta sinh ra luật chơi. Tại sao ở quốc gia nào cũng có luật? Tổ chức nào cũng có quy định? Thậm chí bất kỳ trò chơi nào cũng có thể lệ, có luật chơi riêng?
Hãy thử tưởng tượng, trong một trận bóng đá, không có bất kỳ quy định nào sẽ có điều gì xảy ra?
Mỗi team sẽ có bao nhiêu người được tham gia thi đấu? Bao nhiêu cũng được? 150 người đấu với 100 người? Có lẽ nó sẽ không còn thực sự là một trận thi đấu văn minh nữa, mà sẽ trở thành cuộc ẩu đả.
Còn điều gì có thể xảy ra nữa? Nếu một team 5 người thi đấu với một team 15 người? Liệu chúng ta có có được một trận cầu công bằng?
Trước tiên, “luật chơi” được sinh ra là để bảo vệ sự công bằng, hạn chế xung đột, đẩy mạnh cư xử văn minh.
- Tại sao nhà nước lại ra quy định người tham gia giao thông bằng xe máy phải đội mũ bảo hiểm? Trước đó đã có quá nhiều tai nạn tang thương xảy ra!
- Tại sao phải có quy định đội nào ghi được nhiều bàn hơn thì thắng? Đội ghi ít bàn hơn thắng được không?
- Tại sao phải có quy định thưởng phạt dành cho những người đi làm đúng giờ và không đúng giờ?
- Tại sao phải sinh ra luật chơi ngầm trong phòng ban: ai làm nhiều thì hưởng nhiều? Làm nhiều hay làm ít cũng hưởng như nhau được không?
Thực tế, luật hay luật chơi được sinh ra, là để bảo vệ quyền lợi của những người trong cuộc, của thành viên trong một tổ chức.
Và Doers đã bao giờ nghe đến câu “Càng kỷ luật, càng tự do”? Tôn trọng luật chơi cũng vậy, “Càng tôn trọng luật chơi, càng tự do”.
Chắc chắn sẽ có rất nhiều người tranh cãi về câu nói này. Bởi như một tư duy quán tính, hễ não bộ chúng ta nghe đến luật, nghe đến quy định, là tự sinh ra một cảm nhận vô cùng tiêu cực, cảm giác không thoải mái, gò bó, ép buộc. Và họ cho rằng, kỷ luật hay tuân thủ luật sẽ đánh mất tự do.
Nhưng cần rõ, tự do thực sự là gì? Có hai cách để nói về tự do: Tự do tiêu cực và tự do tích cực. Tự do tiêu cực là bạn cảm thấy thoải mái tại thời điểm bạn hành động, nhưng sau đó, lại rất nhiều tâm trạng lo lắng, sợ hãi. Tự do tích cực, là cảm giác thoải mái thực sự, không còn vướng bận, lo lắng bất kỳ về điều gì. Bạn lựa chọn sự tự do nào?
Một cầu thủ bóng đá cố tình dùng tiểu xảo, liệu có không lo lắng về hành động của mình sẽ bị trọng tài hoặc var quay lại?
Không đội mũ bảo hiểm ra đường, liệu thực sự bạn có ung dung trên mọi quãng đường? Hay lúc chạy xe lại nhìn quanh nhìn quẩn để chắc chắn không có công an?
Bạn luôn đi làm trễ so với giờ quy định, liệu bạn có hưởng thụ được cảm giác thư thái đến công ty và không lo sợ bị cấp trên hay bộ phận nhân sự phàn nàn?
Những hành động phá vỡ nguyên tắc mà chúng ta cho rằng là tự do đó, có thực sự mang đến cảm giác thoải mái, tích cực? Chắc chắn không. Một người luôn tuân thủ các nguyên tắc của tổ chức, mới là người sở hữu tự do tích cực thực sự.
Như vậy, mọi tổ chức, mọi tập thể đều có những luật chơi riêng, một tổ chức sẽ càng văn minh, càng chuyên nghiệp khi thành viên tôn trọng luật chơi. Và hãy nhớ về lý do mà các luật chơi ra đời: Là để bảo vệ sự công bằng, bảo vệ quyền lợi của chúng ta; và người càng tuân thủ sẽ càng tự do.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ “TÔN TRỌNG LUẬT CHƠI”?
Docorp cung cấp cho Doers bộ hành vi 3 cấp độ để mỗi Doer rèn luyện tinh thần “Tôn trọng luật chơi” của mình, đi từ cấp độ thấp là Hiểu luật, Tuân thủ luật và cao hơn là Cùng xây dựng luật.
✅ NÊN: Hiểu luật
Tức là chủ động tìm hiểu các nguyên tắc, quy định của tập thể và hỏi khi chưa biết, chưa nắm rõ luật.
Khi chúng ta tham gia một môi trường mới, một tổ chức, một phòng ban, một công ty, tất cả đều có những nguyên tắc, những “luật riêng” mà nếu muốn hòa nhập, bắt buộc bản thân ta phải biết và hiểu luật.
Hiểu luật không phải chỉ để tránh vi phạm, mà còn là để bảo vệ quyền lợi và lợi ích của chính mình.
✅ NÊN: Tuân thủ luật
Tuân thủ luật là tiêu chuẩn cơ bản để tham gia vào một tổ chức, một cuộc chơi. Khi bạn không tuân thủ luật chơi của một tập thể, bạn tự đưa mình vào danh sách không phù hợp cũng chính là đang tự đào thải bản thân.
Đồng thời, việc không tuân thủ có thể không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn ảnh hưởng đến cả quyền lợi của đội nhóm, tổ chức.
✅ NÊN: Cùng xây dựng luật
Một cấp độ cao hơn của việc tuân thủ luật chính là cùng thảo luận và xây dựng luật để phù hợp với con người, môi trường hơn.
Luật không phải là cố định. Nếu luật không còn phù hợp, không còn thúc đẩy được sự công bằng, không tạo nên giá trị cho tổ chức, luật sẽ cần được thay đổi. Do đó, là các Doers, để cùng nhau về đích, cùng nhau xây dựng tổ chức lớn mạnh hơn, hãy mạnh dạn đề xuất để cùng kaizen các bộ luật nếu như thật sự nó đã không còn phù hợp, các cấp quản lý, lãnh đạo có thể mở ra nhiều cuộc họp bàn luận để cùng nhau tạo ra một môi trường làm việc hoàn thiện, hiệu quả hơn.
❌ KHÔNG NÊN: Tìm cách lách luật
Tìm cách lách luật là hành vi không phù hợp với trách nhiệm, mà là trách nhiệm “ảo”, làm việc cho xong cho có.
❌ KHÔNG NÊN: Bao che, thiên vị
Như đã được đề cập ở trên, luật là để bảo vệ và duy trì sự công bằng cho chúng ta, việc chúng ta bao che, thiên vị là đang tự phá vỡ luật mà chúng ta cùng nhau xây dựng.
—
Dựa trên nguyên tắc hành động định hướng này, các Doers hãy cùng thiết lập cho mình những hành vi cụ thể, hiện thực hóa bằng hành động để thể hiện tinh thần Tôn trọng luật chơi ở công ty mình.
Một vài gợi ý cho Doers:
– 08g30 mỗi sáng, thực hiện nghiêm chỉnh việc chấm công đúng giờ
– 18g mỗi ngày thực hiện lên Todolist hàng ngày của bản thân
– Hàng quý, các đội nhóm tổ chức chương trình kaizen nguyên tắc làm việc của team
– …
Khi tham gia vào bất kỳ tổ chức, tập thể nào hãy luôn tự hỏi bản thân:
- Luật chơi ở đây là gì?
- Làm sao để chơi đúng luật?
Lúc đó chính Doers sẽ có những hành vi, định hướng phù hợp để “chơi game” của chính mình.
> “Người biết tôn trọng người khác sẽ được người khác tôn trọng” – Ngay từ bây giờ, Doers tôn trọng luật chơi tại phòng ban, công ty mình để nhận được những sự công nhận và thành quả xứng đáng
> Cùng nhau phát triển sự nghiệp để mang đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân, gia đình & xã hội.